Morskie środowiska sedymentacyjne



Oglądasz wersję archiwalną tematu "Morskie środowiska sedymentacyjne" z forum www.forum.divetrek.com.pl/





Indianka - 05-12-2006, 19:42

Środowisko sedymentacyjne to obszar, w którym zachodzi sedymentacja (czyli gromadzenie się osadu) wraz z panującymi w nim warunkami mającymi wpływ na przebieg sedymentacji. Najpospolitszym i jednocześnie najbardziej ogólnym podziałem środowisk sed. jest podział na środowiska lądowe i morskie. Na lądzie mamy środowiska rzeczne, jeziorne, pustynne itp. przy czym np. rzeka może być roztokowa, meandrująca lub anastomozująca, a w każdej z nich panują inne warunki. Można też podzielić środowiska sedymentacyjne ze względu na charakter osadów na środowiska sedymentacji węglanowej i klastycznej (okruchowej) itd. Tyle tytułem wstępu.

Podstawowy podział środowisk morskich opiera się na 2 kryteriach:
a) głębokości,
b) ilości materiału dostarczanego z lądu, jaka dociera do danej strefy.

a) strefy głębokościowe:

litoralna - pomiędzy liną średniego przypływu i średniego odpływu.

nerytyczna - obejmuje głębokości od linii odpływu do krawędzi szelfu (przyjmuje się 200 metrów chociaż szelfy załamują się także już na stu kilkudziesięciu metrach)

batialna - obejmuje skłon kontynentalny oraz płytsze części oceanów. Jej górna granica zależy od głębokości występowania krawędzi szelfu, dolną natomiast określa się na 2000 - 4000 m

abisalna - strefa głębokich den oceanicznych sięgająca do 6500 m

hadalna - głębokości poniżej 6500 m.

b) podział ze względu na intensywność dostawy materiału terygenicznego (pochodzącego z lądu). Generalnie im dalej od lądu tym mniej materiału dociera do danej strefy i jest on drobniejszy. Na tej podstawie wydziela się cztery strefy:

litoralna - pokrywa się ze strefą głębokościową litoralną. Strefa ta w całości należy do bardzo zróżnicowanej grupy środowisk sedymentacyjnych wybrzeży morskich, miejsc, w których wzajemne oddziaływanie środowisk morskich i lądowych jest szczególnie silne. Wybrzeża morskie oraz zachodzące na nich procesy geologiczne to temat tak obszerny, że nadaje się na osobny temat.

sublitoralna - sięga do krawędzi szelfu więc właściwie pokrywa się ze strefą głębokościową nerytyczną. Na procesy zachodzące w tej strefie bardzo duży wpływ mają: klimat, pływy lub ich brak, falowanie, charakter lokalnych prądów, obecność ujść rzek itp. Efektem zmienności tych czynników czasie i przestrzeni jest duże, pionowe i lateralne zróżnicowanie osadów. W strefie sublitoralnej udział materiału terygenicznego jest zazwyczaj bardzo duży, często również osad nosi ślady działalności organizmów żywych. Ze względu na rodzaj osadów wydziela się środowiska płytkomorskiej sedymentacji klastycznej i węglanowej (plus cała gama pośrednich miedzy tymi dwoma).
W tym pierwszym przeważa dostarczony z lądu krzemionkowy materiał ziarnisty, a główną rolę w kształtowaniu osadu odgrywają prądy pływowe, sztormowe oraz falowanie. Ich dziełem są rozmaite formy dna takie jak: piaszczyste wstęgi, grzbiety, duże piaszczyste fale pływowe oraz ukośne warstwowanie osadu (to ostatnie możliwe do zaobserwowania w utworach kopalnych). Im głębiej i dalej od lądu tym drobniejszy osad.
Natomiast tworzeniu się osadów węglanowych sprzyjają:
- duża ilość organizmów bentonicznych (żyjących na dnie), których skorupki, szkieleciki zbudowane są z węglanu wapnia
- niewielkie dostawy materiału terygenicznego (zwłaszcza krzemionki), którego obecność może powodować mętnienie wody i fizyczne niszczenie niezbyt odpornych cząstek wapiennych
Dodatkowo powolna subsydencja (obniżanie się) dna lub powolne podnoszenie się poziomu morza sprzyja nagromadzeniu dużych ilości materiału węglanowego (żyjątka tworzące rafy lubią określoną głębokość, jeśli zmiany są zbyt szybkie - wyginą, jeśli nie - przeniosą się wyżej pozostawiając po sobie wapienne szkieleciki).

hemipelagiczna - obejmuje skłon kontynentalny i przylegające do niego fragmenty dna oceanicznego. Względna bliskość lądu powoduje, że w osadach tej strefy nadal sporo jest materiału terygenicznego tylko, że jego grubość (średnicę ziarn) mierzy się już w mikrometrach. Warunki sedymentacji w środowisku hemipelagicznym są dużo spokojniejsze niż w wyżej opisanych strefach, ponieważ ruch wody jest tu o wiele słabszy. Główna część osadów stanowią muły powstałe po prostu przez opadanie na dno drobinek unoszących się w toni.
Prądy przydenne osiągają niewielkie prędkości. Jednak także tam na dnie występują ślady ich działalności w postaci form dna (ripplemarki, czyli fale piaskowe, ślady opływania przez prąd nierówności podłoża lub leżących na nim przedmiotów) utworzonych z drobniutkiego osadu. Po skłonie kontynentalnym masy osadów zsuwają się pod wpływem grawitacji (spływy grawitacyjne, osuwiska podmorskie) i formują u jego podnóża wielkie stożki napływowe. Duże ilości osadów nagromadzone w ten sposób tworzą podniesienie przedkontynentalne.
Strefy hemipelagicznej nie można utożsamiać ze strefą głębokości batialnych, mogą do niej należeć również obszary dna należące do strefy głębokości abisalnych, a nawet hadalnych.

pelagiczna - obejmuje odległe od lądu ogromne obszary den oceanicznych należące przede wszystkim do strefy głębokości abisalnych, ale także batialnych i hadalnych. Do tej strefy dociera bardzo, bardzo niewiele materiału z lądu. Utworzenie warstwy osadu z opadających powoli na dno drobinek trwa bardzo długo. W skład osadu pelagicznego wchodzą najdrobniejsze ziarna materiału terygenicznego długo unoszące się w toni i wędrujące w ten sposób na duże odległości. Tego materiału terygenicznego jest jednak tak niewiele, że zauważalną częścią osadu pelagicznego są pyły wulkaniczne (te najdrobniejsze, które potrafią unosić się w atmosferze długo po wybuchu wulkanu) oraz cząstki kosmiczne, które przetrwały spotkanie z ziemską atmosferą i opadły do oceanu.
Tak jak poprzedniej tak i tej strefy nie można utożsamiać z jedną konkretną strefą głębokościową.

To na razie tyle, jeśli chodzi oceany i geologię. Drugie tyle, albo nawet więcej można napisać o procesach geologicznych na wybrzeżach morskich i nadal będzie to tylko bardzo ogólny zarys.
Czy płetwonurkowie mogą przyczynić się do ochrony środowiska
Środowy wypadek na Koparkach
WYWIAD Z WICEMINISTREM ŚRODOWISKA !
Ochrona środowiska
Bałtycki Szczególnie Wrażliwy Obszar Morski
Potwór Morski
Ochrona środowiska morskiego przed skutkami żeglugi
  • rzeszowki zaklad energetyczny
  • hodowla krewetek w polsce
  • czesnik zemsta
  • przejsc granicznych z
  • czesci do skody w poznaniu
  • gazeta prawna dziennik
  • parodie star trek
  • okultacja
  • cybertech białystok
  • Baza wiadomości z grup dyskusyjnych ; Start